ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ‘ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ, ತೋಟ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಬರಿ ಭೂಮಿಯ ತುಂಡುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ರೈತನ ಶ್ರಮ, ಮಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ, ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಖುಷ್ಕಿ (ಹೊಲ), ತರಿ (ಗದ್ದೆ) ಮತ್ತು ಬಾಗಾಯ್ತು (ತೋಟ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
೧. ಹೊಲ (ಖುಷ್ಕಿ ಜಮೀನು - ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಭೂಮಿ)
- ನೀರಿನ ಮೂಲ: ಹೊಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ, ಬರದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ ತಡೆಯಬಲ್ಲ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
- ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು: ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಅವರೆ, ತೊಗರಿ, ಶೇಂಗಾ (ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಹಾಗೂ ಸ ಸಾಸಿವೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
೨. ಗದ್ದೆ (ತರಿ ಜಮೀನು - ನೀರಾವರಿ ಆಶ್ರಿತ ಭೂಮಿ)
- ನೀರಿನ ಮೂಲ: ಮಳೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲುವೆ, ಕೆರೆ, ನದಿ ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳ-ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಪುಲವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಭೂಮಿ.
- ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಈ ಭೂಮಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಹದ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ.
- ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು: ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬಾಳೆ (ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ).
೩. ತೋಟ (ಬಾಗಾಯ್ತು ಜಮೀನು - ಆಯ್ದ ನೀರಾವರಿಯ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಭೂಮಿ)
- ನೀರಿನ ಮೂಲ: ಹೊಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಗದ್ದೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಕಾಗುವ ಭೂಮಿ. ಬೋರ್ವೆಲ್, ಬಾವಿ, ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip) ಹಾಗೂ ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಕ ಹದವಾಗಿ ನೀರು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಫಲ ನೀಡುವ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಸಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಆದಾಯ ನೀಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ರೂಪವಿದು.
- ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು: ತೆಂಗು, ಅಡಕೆ, ಕಾಫಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಮಾವು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣಿನ ಗಿಡಗಳು.
ಎ ಐ ಚಿತ್ರ