Wednesday, May 28, 2025

ಹರ್ಷವರ್ಧನ..

 ಹರ್ಷವರ್ಧನನು (590–647 ಕ್ರಿ.ಶ.) ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ವರ್ಧನ ವಂಶದ ರಾಜನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಂದೆ ಪ್ರಭಾಕರವರ್ಧನನ ನಂತರ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢನಾದನು. ಹರ್ಷನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಾನೌಜ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಆಳವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಸಿದ್ಧಸೇನ ಶಕ್ತವರ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಹರ್ಷನು ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಎಂಬ ಉಪಾಧಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಅವನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜೈನ ಧರ್ಮದಿಂದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದನು. ಹರ್ಷನು ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಧರ್ಮಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದನು. ಚೀನಾದ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಹುವೆನ್‌ಸಾಂಗ್ ಅವನ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದನು.

ಹರ್ಷನು ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು. ಅವನದೇ ಆದ ಮೂರು ನಾಟಕಗಳು: ನಾಗಾನಂದ, ರತ್ನಾವಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿಕಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಹಾಗೂ ದಾನಶೂರನಾಗಿ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು.

ಹರ್ಷನ ನಂತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಭಾಗವು ಪುನಃ ವಿಭಜನೆಯಾದರೂ, ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೆನಿಸಿದ್ದನು.