ಉಂಡ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯಬಾರದು: ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸತ್ಯಗಳು

 

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳ ಆಗರ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ನಿಯಮದ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಗಹನವಾದ ಅರ್ಥವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, "ಊಟ ಮಾಡಿದ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯಬಾರದು" ಎಂಬುದು. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಸರಳ ನಿಯಮದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ನೋಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಆಹಾರದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಮಹಾನ್ ಪಾಠಗಳು ನಮಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರದ ಕುರಿತು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

೧. ಅನ್ನಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪಂ: ಆಹಾರದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ

ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅದು 'ದೈವ'. "ಅನ್ನಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪಂ" ಎಂಬ ಮಾತು ನಮಗೆ ಆಹಾರದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರವು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಎಲೆ ಅಥವಾ ತಟ್ಟೆ ನಮಗೆ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಿದ್ದಂತೆ.

ಊಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅದೇ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು ಎಂದರೆ, ನಮಗೆ ಜೀವ ನೀಡಿದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ (ರೈತ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ) ಮಾಡುವ ಅಪಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಂಡ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆದರೆ ಅನ್ನದೇವತೆ ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ, ನಾವು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ಉದಾತ್ತ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ನಾವು ಬಳಸಿದ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಎಲೆಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

೨. ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತರ್ಕಗಳು ಅಡಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೈ ತೊಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ ನೀರು ಸುರಿಯುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಅಂಟಿದ ಜಿಡ್ಡು ಮತ್ತು ಎಂಜಲನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಕ್ರಮ.

ಎಂಜಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ: ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೈ ತೊಳೆದಾಗ, ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಳೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಲು ನೀರು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಒಳಗೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದಾಗ ಅದು ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಎಂಜಲು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುಗಳು (Bacteria) ಹರಡಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಿಡ್ಡು ನಿವಾರಣೆ: ಊಟದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ, ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತೊಳೆದರೆ, ಆ ಜಿಡ್ಡು ನೀರು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿಗದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆದರೆ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

೩. ಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಜೀವನಶೈಲಿ

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳು ಇಂದಿನಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ನೆಲವು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಸಗಣಿಯಿಂದ ಸಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಊಟ ಮಾಡುವ ಜಾಗವು ದೇವರ ಕೋಣೆಯ ಹತ್ತಿರ ಅಥವಾ ಶುಚಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ತೇವಾಂಶದ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಕೈ ತೊಳೆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲವು ಕೆಸರಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಸರಾದ ಜಾಗವು ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಸದ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಎಲೆಯನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿ ಮಡಚಿ ಹೊರಗೆ ಹಾಕಬೇಕಿತ್ತು. ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿದರೆ ಅದು ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

೪. ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರ

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಈ ನಿಯಮವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಹಬಾಳ್ವೆ: ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ) ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬರು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆದರೆ ಆ ನೀರು ಪಕ್ಕದವರಿಗೆ ಸಿಡಿಯಬಹುದು. ಇದು ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಎದ್ದು ಹೋಗಿ ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು ಒಂದು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮಾಜದ ಲಕ್ಷಣ.

** ತಾಳ್ಮೆ:** ಊಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ಅವಸರದಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ಕೈ ತೊಳೆಯುವ ಬದಲು, ಶಾಂತವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಗದಿತ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

೫. ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳ ತಡೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛತೆ

ಊಟದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತರೆ ಅದು ನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ನೊಣಗಳು ರೋಗವಾಹಕಗಳು. ಹಿರಿಯರು "ಅಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯಬೇಡ" ಎನ್ನುವುದರ ಹಿಂದೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡಬಾರದು ಎಂಬ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಆಹಾರದ ಎಂಜಲು ನೀರು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಇರುವೆ, ಜಿರಳೆಗಳ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೈ ತೊಳೆಯುವ ಜಾಗವನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಳದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

೬. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅನ್ವಯ

ಇಂದು ನಾವು ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಸೆರಾಮಿಕ್ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೂ ಹಿರಿಯರ ಈ ಮಾತು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.

ಸಿಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯುವಾಗಲೂ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಆತನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

೭. ಅನ್ನದೇವತೆಯ ಶಾಪ - ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಹಿರಿಯರು "ಅನ್ನದೇವತೆ ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ನಾವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉಂಡ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಶುಚಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿನಯವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿಡುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಕರ್ತವ್ಯ.

"ಉಂಡ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯಬಾರದು" ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ನಿರ್ಬಂಧವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವನ ಕಲೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಅರಿವಿದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ಶಿಸ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿಸಲು ರೂಪಿತವಾದವುಗಳು.

ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿನ ಇಂತಹ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಪಾಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಇದು ಕೇವಲ ಕೈ ತೊಳೆಯುವ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಾವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡೋಣ, ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡೋಣ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸೋಣ.